« هذا اخى و وصيى و خليفتى فيكم فاسمعوا له و اطيعوا ؟ » اين برادر ، وصى و خليفه من در ميان شما است ، سخنش را بشنويد و اطاعتش كنيد . ( 372 . ) اين خطبه به خطبه همام ناميده شده و از خطبه‌هاى معروف امام است كه با اسناد مختلف و طرق متعدد نقل گرديده پيش از مرحوم شريف رضى را ابان ابن ابى عياش 1 / 2 ابان ابن ابى عياش - نقل ابان ابن ابى عياش - - چنان كه در كتاب « سليم ابن قيس هلالى » 1 / 1 سليم ابن قيس هلالى - كتاب سليم ابن قيس هلالى - ص 211 نقل شده ص 211 - و صدوق در كتاب « امالى » 1 صدوق - امالى - ص 340 در مجلس 34 ص 340 در مجلس 34 كه روز سه شنبه 18 رجب سال 1367 املا كرده يعنى پيش از آنكه شريف رضى به سن 9 سالگى برسد آن را آورده‌اند و قبل از اين دو ابن قتيبه قسمتى از آن را در كتاب « زهد » از كتاب « عيون الاخبار » 1 ابن قتيبه - عيون الاخبار - ج 2 ص 352 كتاب « زهد » ج 2 ص 352 و حرانى در كتاب تحف العقول 1 حرانى - تحف العقول - ص 159 ص 159 آن را نقل كرده‌اند . و اما كسانى كه بعد از شريف رضى آن را نقل كرده‌اند كه از چگونگى نقل آنها بر مىآيد كه از نهج البلاغه آن را نگرفته‌اند . « سبط ابن جوزى » در تذكرة 1 سبط ابن جوزى - تذكرة - ص 148 ص 148 « ابن طلحه شافعى » در كتاب مطالب السؤول 1 / 1 ابن طلحه شافعى - مطالب السؤول - ج 1 ص 151 ج 1 ص 151 از المؤمنون اهل الفضائل تا « و يمسى و همه الشكر » و سپس به صورت ديگرى از نوف 1 / 2 نوف - نقل نوف - و كراجكى در « كنز الفوائد » 1 كراجكى - كنز الفوائد - صفحه 31 صفحه 31 مانند وى آن را نقل كرده‌اند . ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - ج 3 ص 64 و 65 ج 3 ص 64 و 65 ) ( 373 . ) و ان بغى عليه صبر . از ظاهر اين جمله بر مىآيد كه انسان متقى اگر مورد ستم قرار گيرد دفاع نمىكند و صبر مىكند تا خداوند انتقامش را بگيرد ولى از اين نظر كه اين جمله ظاهرا از آيه 60 سوره حج اقتباس شده است معناى بالا را نمىرساند بلكه با توجه به آيه مىفهماند كه شخص متقى از خود دفاع كند و اگر قدرت خود را از دست داد و ديگر توانائى از بين بردن ظلم و ستم نداشت مايوس نمىشود و صبر مىكند تا خداوند